Sıkça Sorulan Sorular

Oyun terapisi nedir?

Çocuklar için dünyayı tanımanın, keşfetmenin ve dünyayla iletişime geçmenin en doğal yolu oyundur.  Oyun yoluyla çocuklar duygu ve düşüncelerini, yaşadıkları problemleri ifade ederler. Hayatlarındaki deneyimleri oyun yoluyla ortaya koyarlar. Oyun terapisi ise, çocuğun oyun ve oyuncaklar yoluyla kendini ifade ettiği, terapistin çocuğa bu süreçte eşlik ederek güçlenmesini ve iyileşmesini sağladığı bir tür terapi şekildir. Kelimelerle kendisini yetişkinler gibi ifade edemeyen çocuk davranışlarını etkileyen kızgınlıkları, korkuları, üzüntüleri, hayal kırıklıklarını oyun sırasında yeniden yaratır. Her çocuğun kendi gelişimine uygun terapisel oyununı oluşturabilmesi oyun terapisinin avantajlarındandır. Çocuklar yaşadıkları yoğun stresli ve duygusal tecrübeleri yansıtan oyunları yarattıklarında kendilerini güvenli hissetmelerini sağlayan terapist ile terapi sürecine başlarlar.

Deneyimsel oyun terapisi nedir?

Deneyimsel Oyun Terapisi (DOT), uzun yıllar çocuklarla çalışmış olan Byron Norton ve Carol Norton tarafından geliştirilmiştir. Bu yaklaşım çocukların dünyayı deneyimsel olarak algıladıklarını ve bu deneyimleri oyun yoluyla aktardıklarını kabul eden bir oyun terapisi yaklaşımıdır. Oyun terapisi tarihinde “Yapılandırılmış Oyun Terapisi” ve “Yönlendirmesiz Oyun Terapisi” olarak iki ana akım ortaya çıkmıştır. Deneyimsel Oyun Terapisi çocuğu merkeze alan ve süreçte ilişkiye odaklanan yönlendirmesiz oyun terapi türlerindendir. Deneyimsel Oyun Terapisi (DOT), terapi sürecinde çocuğun olumsuz yaşantılarını tehdit edici olmayacak şekilde deneyimlemesine imkan tanıyan ve dünyaya ilişkin güvenlik algısını yeniden kazanmasını sağlayan bir yol izler.

Deneyimsel Oyun Terapisinin süreci nasıl işler?

Çocuklar eğitimli bir oyun terapisti ile oyun sürecine beraber başlarlar. En önemli unsur çocuğun terapistine güvenmesi ve kendisini güvende hissetmesidir. Çocuk kendi tecrübelerini sözel olarak dışa vurmak yerine, duygusal sorunlarını veya güçlüklerini yansıtan oyuncakları seçerek kendi oyununu yaratır. Terapist çocuğu duygusal ve davranışsal olarak olduğu haliyle kabul eder. Oyuncaklar yoluyla kendisini ifade etmesine saygı duyar, cesaretlendirir ve oyun deneyimine katılır. Bu sayede çocuk anlatımlarını derinleştirerek problemlerini ele alabilir. Duyarlı bir terapistten gelen müdahaleler sayesinde çocuk, korkularına, endişelerine, hayal kırıklıklarına kendi hızında yavaşça yaklaşabilir.

Bu terapi yöntemi nasıl yardımcı olur?

Deneyimsel Oyun Terapisi (DOT), terapist ve çocuk arasındaki ilişkiyi öne alan ve çocuğun terapist ile bağına odaklanan bir oyun terapisi yaklaşımıdır. Terapi sürecinde çocuk tarafından kurulan ve yönlendirilen oyunlara terapist de dahil olur. Çocuk hayal kırıklığı yaşadığı olayları (veya kendisine yoğun stresli gelen olayları) yeniden yaratarak oyun sırasında terapistle beraber bu tecrübeleri değiştirme fırsatı bulur. Eğitimli bir oyun terapisti ile oynan bu deneyimsel oyunun kendisi asıl müdahaledir. Bu süreçte çocuk olaylarla ilgili bakış açılarını, davranışlarını değiştirebilir ve başkaları ile ilişkilerinden haz alır hale gelir.

Oyun terapisindeki oyun çocuğun evde oynadığı oyundan farklı mıdır?

Oyunun çocuk için dört fonksiyonu vardır: fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim. Çocuklar için oyun, bir yandan bu dört alanı desteklerken bir yandan da yaşadığı dünyayı, insan ilişkilerini prova ettikleri doğal bir iletişim kurma yoludur. Dolayısıyla evde ya da terapi de oynanan oyunun esas fonksiyonları aynı kalır. Ancak oyun terapisini evdeki oyundan ayıran şey çocuğun oyunlarındaki anlatımları okuyabilen ve çözümleyebilen eğitimli bir oyun terapisti ile oynamasıdır. Bu da çocuğun dışa vurduğu deneyimlerin bu terapist tarafından görülmesi ve oyunun içinde değiştirilmesi şansını sağlar. Eğitimli bir oyun terapisti ile oynanan oyun duygusal bir amaca hizmet eder. Dolayısıyla çocuğun sağlığındaki dengede önemli rol oynayarak güçlenmesini ve iyileşmesini sağlar.

Anne babalar oyun terapisine katılabilir mi?

Oyun terapisi sürecinde ailenin katkısı ve desteği en önemli unsurdur. Aile ile oyun terapisti arasındaki görüşme düzenli bir şekilde devam eder. Terapist uygun görürse kimi zaman aileyi de oyuna davet eder. Ayrıca terapist, ailelere çocuklarının terapi sırasındaki iyileşme süreçlerine yardımcı olacak ve terapi odası dışında uygulayabilecekleri tavsiyelerde bulunur.

Oyun terapisi hangi yaş çocuklar için uygundur?

Çocuklar sembolik oyun kapasitesini genellikle 2 yaş civarında kazanırlar. Sembolik oyun çocuğa sembolleri ve metaforları kullanarak sorunlarını anlatabilme becerisi sağlar. Bu sebeple oyun terapisi genellikle 2 yaş civarı olanaklı hale gelir. DOT oyun kurabilen 2-11 yaş arası çocukları için etkinliği kanıtlanmış ve dünyada pek çok ülkede ilk sırada gösterilen tedavi yöntemidir.

Oyun terapisi hangi psikolojik problemlerde işe yarar?

  • Kaygılar, Korkular ve diğer Anksiyete Sorunları
  • Çocukluk Depresyonu
  • Travmatik bir olayın ardından yaşanan sorunlar (Travma Sonrası Stres Bozukluğu)
  • Dikkat Eksikliği ve DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu)
  • Öğrenme Güçlüğü
  • Çocuklarda Görülen Saldırganlık
  • Dürtüsellik / Impulsivite
  • Okuma ve Konuşma Bozuklukları
  • Okula başlama ve uyum sorunları / Davranışsal problemler
  • Özgüven Sorunları
  • Sosyal Gelişim Sorunları, Utangaçlık ve İçe Kapanıklık
  • Psikolojik Ağrılar, Çocukta Baş Ağrısı ve Karın Ağrıları
  • Boşanma Sonrası Adaaptasyon Sorunları
  • Uyku, yeme ve tuvalet problemleri
  • Bağlanma sorunları / Zorlu Doğum
  • Vb…

Çocuğum Deneyimsel Oyun Terapisine ne kadar süre devam edecek?

Deneyimsel Oyun Terapisi çocukların “sağlıklı olana yönelme” kapasitelerine sahip oldukları bakış açısına göre temellenir. Bu sebeple bu terapide çocuklar tecrübe ettikleri problemleri ve verdikleri mücadeleyi en iyi kendileri bilirler. Deneyimsel Oyun Terapisinin ne kadar süreceği çocuğun kendi iyileşme temposuna ve problemlerin konusuna ve ailenin sürece düzenli katılımına bağlıdır. Ancak genel olarak oyun terapisinin sürecini belirleyen çocuğun yaşadığı problemler, çocuğun şu an gelişimsel olarak hangi gelişim çağında olduğu ya ad çocuğun biyolojik yaşı ile gelişimsel yaşı arasındaki fark gibi terapist tarafından değerlendirilen bazı faktöreler vardır.

Ulusal ve Uluslararası Organizasyonlar nelerdir?

Uluslararası platformda iki büyük oyun terapisi organizasyonu bulunmaktadır. Bunlardan ilki APT (Association for Play Therapy) diğeri ise PTI (Play Therapy International) dır. Türkiye’de Deneyimsel Oyun Terapisi Eğitimi yaratıcıları Byron Norton ve Carol Norton tarafından verilmektedir. 2008 yılından beri Psikoloji İstanbul tarafından APT tarafından onaylı uluslararası Deneyimsel Oyun Terapist Eğitimi verilmektedir.